W przypadku inwestycji infrastrukturalnych okres realizacji kontraktu jest najczęściej utożsamiany z okresem realizacji prac. W praktyce jednak odpowiedzialność ubezpieczyciela w ramach polis CAR/EAR (CAR – Contractors' All Risks / EAR – Erection All Risks) często wykracza daleko poza moment zakończenia robót i oddania obiektu do użytkowania.
To aspekt, który bywa niedoceniany zarówno przez inwestorów, jak i wykonawców, mimo że ma istotne znaczenie dla oceny rzeczywistej wartości ochrony ubezpieczeniowej.
Koniec budowy nie oznacza końca ochrony.Podstawowym okresem odpowiedzialności w ubezpieczeniu CAR/EAR jest oczywiście czas realizacji robót budowlano-montażowych. Ochrona rozpoczyna się wraz z rozpoczęciem prac lub dostarczeniem mienia na teren budowy i trwa do momentu odbioru inwestycji albo rozpoczęcia jej eksploatacji.
Na tym jednak możliwości tego produktu się nie kończą.
Specyfika inwestycji budowlanych powoduje, że wiele wad lub uszkodzeń może ujawnić się dopiero po oddaniu do użytkowania. Dlatego w oparciu o standard monachijski rynek wypracował rozwiązania umożliwiające kontynuację ochrony ubezpieczeniowej także po zakończeniu robót. Pomimo upływu blisko stu lat od jego powstania, standard ten pozostaje podstawą większości polis CAR/EAR oferowanych na świecie.
Odpowiedzialność jeszcze przez kilka lat.
Rozszerzenia oparte o klauzule 003, 004, 201 umożliwiają objęcie ochroną okresu gwarancyjnego i konserwacyjnego. W zależności od zakresu ubezpieczenia ochrona może obejmować zarówno szkody powstałe podczas wykonywania obowiązków gwarancyjnych, jak również szkody ujawnione po zakończeniu budowy, których przyczyna powstała jeszcze na etapie realizacji inwestycji.
W praktyce rynku budowlanego standardem stają się dziś okresy dodatkowej ochrony wynoszące 24, 36, a nawet 60 miesięcy po rozpoczęciu eksploatacji.
Oznacza to, że wykonawca realizujący kontrakt przez kolejne lata ma zapewnione zabezpieczenie, przed ewentualnymi roszczeniami wynikającymi ze szkód powstałych w okresie realizacji prac, ale ujawnionych w trakcie eksploatacji.
Klauzula 004 – ochrona za szkody powstałe w okresie gwarancji wskutek przyczyny zaistniałej w czasie budowy lub szkody powstałe w okresie gwarancji przy wykonywaniu czynności związanych z konieczności spełnienia obowiązków wynikających z umowy.
Klauzula 003 – ochrona za szkody powstałe w okresie gwarancji przy wykonywaniu czynności związanych z konieczności spełnienia obowiązków wynikających z umowy.
Klauzula 201 – ochrona za szkody powstałe w okresie gwarancji, jeżeli powstały wskutek błędów montażowych, wadliwego projektu, materiału lub wykonania.
Dwa rodzaje ochrony: okres realizacji prac a okres konserwacji i gwarancji.Ubezpieczenie CAR/EAR można podzielić na dwa zasadnicze etapy odpowiedzialności. Pierwszy obejmuje okres realizacji robót budowlano-montażowych, drugi rozpoczyna się po odbiorze inwestycji i dotyczy okresu konserwacji i gwarancji.
W czasie realizacji odpowiedzialność ubezpieczyciela kształtowana jest nie tylko przez ogólne warunki ubezpieczenia (OWU), ale również przez liczne klauzule dodatkowe oraz indywidualne postanowienia negocjowane dla konkretnego projektu. To właśnie na tym etapie najczęściej rozszerzany jest zakres ochrony o specyficzne ryzyka związane z charakterem inwestycji.
Sytuacja wygląda nieco inaczej po zakończeniu robót. Wówczas odpowiedzialność ubezpieczyciela opiera się przede wszystkim na postanowieniach podstawowych klauzul konserwacyjnych, takich jak 003 czy 004 lub 201, oraz na zapisach standardowych warunków ubezpieczenia (OWU). Zakres ochrony jest bardziej ukierunkowany i dotyczy głównie szkód związanych z wykonywaniem obowiązków gwarancyjnych lub ujawnieniem się wad mających swoje źródło w okresie budowy.
Nie oznacza to jednak, że ochrona po odbiorze inwestycji ma marginalne znaczenie. Wręcz przeciwnie. To właśnie w tym czasie mogą ujawnić się szkody wynikające z błędów wykonawczych, wad materiałowych lub innych nieprawidłowości, które pomimo zakończenia robót nadal pozostają w związku z realizowanym kontraktem. Dlatego okres konserwacji i gwarancji stanowi istotne uzupełnienie ochrony oferowanej przez polisę CAR/EAR i pozwala zachować ciągłość zabezpieczenia również po przekazaniu obiektu do eksploatacji.
Z perspektywy inwestora i wykonawcy warto więc patrzeć na ubezpieczenie CAR/EAR nie tylko przez pryzmat okresu budowy, ale przez całkowity czas odpowiedzialności ubezpieczyciela. W przypadku wielu projektów infrastrukturalnych okres ten może być wielokrotnie dłuższy niż sama realizacja robót, co czyni ten produkt jednym z najbardziej długoterminowych mechanizmów transferu ryzyka dostępnych w sektorze budowlanym.
CAR/EAR to nie polisa na budowę, lecz polisa obejmująca znaczną część cyklu życia inwestycji.Autor:Przemysław Lamparski
Account Manager
GrECo Polska Sp. z o.o.